--- title: "Voor wie is de nieuwbouw in Groningen?" date: 2026-10-12 author: "Redactie Nieuwbouw-projecten" featured_image: "https://nieuwbouw-projecten.nl/wp-content/uploads/2026/10/noorden-geboorteland-hero-1.jpg" categories: - name: "Uncategorized" url: "/category/uncategorized.md" --- # Voor wie is de nieuwbouw in Groningen? Maandag 12 oktober, iets voor half twee. De Telegraaf zet een kop over een landelijk EIB-rapport online: [“Nieuw te bouwen woningen massaal nodig voor asielzoekers”](https://x.com/telegraaf/status/2109605625571221564). Een uur later plakt Pieter Omtzigt er een opiniestuk uit augustus onder, met één vraag als titel: voor wie willen Groningen en Drenthe die tienduizenden huizen bouwen? Het gaat over de nieuwbouw in Groningen en Drenthe van de komende 25 jaar. Zijn antwoord staat in de onderkop van [het stuk in Dagblad van het Noorden](https://www.dvhn.nl/meningen/opinie/voor-wie-willen-groningen-en-drenthe-die-tienduizenden-huizen-bouwen-met-een-krimpende-bevolking-blijven-alleen-migranten-over-als-nieuwe-bewoners-stellen-pieter-omtzigt-en-danielle-jansen/159686344.html) (8 augustus 2026, samen met Danielle Jansen): “Met een krimpende bevolking, blijven alleen migranten over als nieuwe bewoners.” De [volledige tekst staat op de site van NSC](https://partijnieuwsociaalcontract.nl/nieuws/tienduizenden-huizen-in-groningen-en-drenthe-voor-wie). Omtzigt en Jansen erkennen daarin dat er “de komende jaren” gebouwd moet worden voor het woningtekort. Hun vraag gaat over wat daarna komt. Wij hebben hun rekensom stap voor stap nagerekend met CBS-cijfers, ons eigen register en de bouwafspraken zelf, en dezelfde toets gedaan voor alle twaalf provincies. De korte uitkomst: hun rekensom klopt grotendeels. Maar ze zetten het Noorden apart, terwijl de cijfers in acht provincies hetzelfde laten zien. ## Ruim 44.000 woningen tot 2030, en de plannen lopen door De “tienduizenden” bestaan echt. In de woondeals hebben gemeenten, provincies en het Rijk dit afgesproken voor 2022 tot en met 2030: AfspraakGroningenDrentheWoondeal 2022 t/m 2030 (bruto)28.384 woningen16.200 woningenDaarvan ter vervanging van sloop (raming)8.545niet uitgesplitstNetto erbijongeveer 20.000minstens 13.000 (realiteitscheck 2022)Deltaplan voor het Noorden, extra en lange termijn50.00045.000Bronnen: [Woondeals Groningen](https://www.volkshuisvestingnederland.nl/onderwerpen/woondeals/alle-woondeals/groningen), [Woondeals Drenthe](https://www.volkshuisvestingnederland.nl/onderwerpen/woondeals/alle-woondeals/drenthe), [provinciale woningbouwopgave Groningen (bijlage woondeal Eemsdelta)](https://provinciegroningen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/View/44fdb2a2-59cb-4ffc-a05e-9d65e7e2e935), [woondeal Groningen-Assen](https://provinciegroningen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/View/7003a71e-2a77-451c-9639-1bb89a941a7f), [Gezamenlijke analyse Deltaplan (deel B)](https://eerstekamer.nl/9370000/1/j4nvgs5kjg27kof_j9vvkfvj6b325az/vlrnlsqrp8yz).Twee dingen om op te letten. De Groningse totalen verschillen per document, van 28.359 tot 28.509, omdat de afspraak na 2022 is bijgesteld. En Noord-Drenthe (Assen, Noordenveld, Tynaarlo) zit in de Drentse 16.200, niet in de Groningse 28.384. Er is dus niets dubbel geteld. Omtzigt kijkt verder dan 2030. In [zijn tweede post](https://x.com/PieterOmtzigt/status/2109621844156313909) schrijft hij: > “Dit gaat over de huizen de komende 25 jaar (niet de komende paar jaar om het tekort in te lopen). Zonder migratie krimpt de bevolking. Honderdduizend huizen bouwen betekent dus bewust beleid dat migratie bevordert.” > > Pieter Omtzigt op X, 12 oktober 2026 In het opiniestuk noemen ze de aanleiding: in de nieuwe Nota Ruimte is Groningen-Assen aangewezen als regio waar extra gebouwd gaat worden. Volgens [VNO-NCW MKB Noord](https://vnoncw-mkbnoord.nl/actueel/opinie-bouwen-aug26) werken Rijk en regio daar aan 36.000 woningen en 28.000 banen richting 2040. Waar de honderdduizend uit Omtzigts post precies vandaan komt, staat er niet bij. Het eerdere Deltaplan voor het Noorden ging uit van 50.000 extra woningen in Groningen en 45.000 in Drenthe, bovenop de groei die er toch al zou komen. De [Drentse Woonagenda 2024-2028](https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR735801/1) noemt die 45.000 nog steeds als ambitie. ## Het bouwtempo blijft ver onder de afspraak Afspraken zijn één ding, opleveringen iets anders. Ons register leest elke maand de CBS-tabellen Levensloop van woningen (86098NED) en Woningen in de pijplijn (82211NED); hoe, staat in de [verantwoording](https://nieuwbouw-projecten.nl/verantwoording/). Tel je de gemeenten per provincie op, dan krijg je dit beeld: GroningenDrentheNieuwbouw opgeleverd 20223.2051.48520232.2791.31220242.0471.30520252.7491.251**Samen 2022 t/m 2025****10.280****5.353**Nodig per jaar in 2026 t/m 2030 om de woondeal te halen3.6212.169In de pijplijn, mei 2026 (vergund of in aanbouw)5.4872.967Bron: CBS 86098NED en 82211NED, opgeteld per provincie in het register van nieuwbouw-projecten.nl.Leg dit naast elkaar en Drenthe moet 1,7 keer zo snel bouwen als in 2025. Groningen moet er bijna een derde bij doen. Dat is een indicatie, geen exacte rekensom. Een woondeal telt ook woningen die ontstaan door verbouw of splitsing, en het CBS telt in deze reeks alleen nieuwbouw. Waar het werk zit, zie je per gemeente. In [nieuwbouw in Groningen (gemeente)](https://nieuwbouw-projecten.nl/gemeente/groningen-gemeente/) staan 2.825 woningen in de pijplijn, meer dan de helft van de hele provincie. Daarna volgen [Eemsdelta](https://nieuwbouw-projecten.nl/gemeente/eemsdelta/) met 801, [Meppel](https://nieuwbouw-projecten.nl/gemeente/meppel/) met 549 en [Assen](https://nieuwbouw-projecten.nl/gemeente/assen/) met 496. In [Emmen](https://nieuwbouw-projecten.nl/gemeente/emmen/) staan er 435, maar daarvan is bij 10 de bouw begonnen. De rest heeft een vergunning en wacht. ## Alle groei komt van mensen die in het buitenland zijn geboren Nu de kern van Omtzigts claim. Het CBS houdt per provincie bij hoeveel inwoners in Nederland zijn geboren en hoeveel in het buitenland (tabel [85458NED](https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85458NED)). Tussen 1 januari 2022 en 1 januari 2026 ziet dat er zo uit: 1-1-2022 tot 1-1-2026GroningenDrentheGeboren in Nederland−3.064−1.521Geboren in het buitenland+14.180+11.887waarvan in Europa (buiten Nederland)+6.886+6.255waarvan buiten Europa+7.294+5.632**Totale bevolking****+11.116****+10.366**Bron: CBS 85458NED, bewerking nieuwbouw-projecten.nl.Het aantal in Nederland geboren inwoners daalt in beide provincies. Alle groei komt van mensen die in het buitenland zijn geboren. Zo loopt hun rekensom, getoetst aan de cijfers: Stap in het opiniestukWat de cijfers zeggenKlopt het?Er sterven jaarlijks 3.300 meer mensen dan er geboren worden, en dat loopt opGroningen en Drenthe samen: 1.098 in 2015, 3.090 in 2023, 3.486 in 2024JaMeer mensen uit de Randstad naar het Noorden dan andersom? Is niet gebeurdVerhuissaldo met Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland, 2018-2025: ruw −31.747. Zonder alle vertrekkers uit Westerwolde (Ter Apel): −28. Met voor Westerwolde een gewone verhuisstroom zoals in de buurgemeenten: ongeveer −800Geen overschot zichtbaar; het precieze saldo is niet vast te stellenAlleen buitenlandse migratie blijft overGeboren in buitenland +26.067, geboren in Nederland −4.585 (2022-2026)De groei zit bij inwoners die in het buitenland zijn geboren. Of ze rechtstreeks uit het buitenland kwamen, zeggen deze cijfers nietBij 4.000 meer sterfgevallen dan geboorten per jaar krimpt de bevolking in 25 jaar met zo’n 100.00025 keer 4.000 is 100.000. Nu is het verschil 3.486 per jaar. De totale bevolking groeide 2015-2025 nog (Groningen +3,2%, Drenthe +3,7%); Groningen daalde in 2026 voor het eerst (−1.547)Klopt als scenario; nu groeit de bevolking nogBronnen: CBS [70072ned](https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/70072ned) (geboorte en sterfte, bevolking), [81734NED](https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/81734NED) (verhuizingen tussen gemeenten), 85458NED (geboorteland). Bewerking nieuwbouw-projecten.nl. De buurgemeenten in de verhuisberekening zijn Stadskanaal, Oldambt, Pekela en Veendam.Bij het tweede punt moet je oppassen. Het ruwe saldo is fors negatief, maar dat komt bijna helemaal door vertrekkers uit Westerwolde: waarschijnlijk grotendeels doorstroom van asielzoekers vanuit Ter Apel naar een azc of woning in de Randstad. Het CBS splitst die niet apart. Hoe je Westerwolde ook wegrekent: in geen van de drie varianten komen er per saldo mensen uit de Randstad bij. In het eigen Deltaplan van het Noorden waren juist zij de beoogde nieuwe bewoners. En “migranten” is een brede groep. Bijna de helft van de nieuwe inwoners is in een ander Europees land geboren. Daar vallen Oekraïense vluchtelingen onder, maar ook arbeidsmigranten uit de EU en buitenlandse studenten in de stad Groningen. Asielzoekers zijn één deel van die groep. **Valkuil in de CBS-cijfers: Ter Apel** Kijk je in de provinciecijfers naar buitenlandse migratie, dan lijkt Groningen een immigratieprovincie. In 2024 kwam het buitenlandse migratiesaldo uit op 21.125. Daarvan stond 19.478 op naam van één gemeente: Westerwolde, met zo’n 26.000 inwoners. Daar staat het aanmeldcentrum Ter Apel, met een van de vijf [BRP-straten](https://gemeente.nu/bedrijfsvoering/burgerzaken/aanpassingen-om-achterstand-inschrijvingen-brp-in-te-lopen) waar asielzoekers worden ingeschreven in de gemeente waar ze op dat moment verblijven. Verhuizen ze daarna naar een azc of woning elders, dan tellen ze als binnenlandse vertrekkers. Dat verklaart waarschijnlijk het patroon. Westerwolde had in 2024 een binnenlands vertrekoverschot van 18.498. Gebruik voor Groningen dus niet de losse migratiesaldi, maar de telling naar geboorteland hierboven. ## Groningen en Drenthe zijn geen uitzondering Wij hebben dezelfde cijfers voor alle twaalf provincies opgevraagd. Op je telefoon schuift de tabel hieronder opzij. In acht provincies daalde tussen 1 januari 2022 en 1 januari 2026 het aantal inwoners dat in Nederland is geboren. Landelijk ging die groep met 34.355 omlaag, terwijl het aantal inwoners dat in het buitenland is geboren met 573.891 steeg. ProvincieGeboren in NL, 2022-2026Geboren in buitenland, 2022-2026Inwoners / huishoudens, 2015-2025Bouwtempo nodig t.o.v. 2025Groningen−3.064+14.1803,2% / 6,5%1,32×Fryslân−2.463+13.6522,8% / 7,1%1,57×Drenthe−1.521+11.8873,7% / 7,4%1,73×\*Overijssel+3.074+27.3914,8% / 9,1%0,9×Flevoland+3.058+24.98713,6% / 17,5%2,51×Gelderland+13.588+49.2896,7% / 10,4%1,82×Utrecht+5.720+39.51111,5% / 13,6%2,03×Noord-Holland−21.107+120.6668,3% / 10,6%1,86×Zuid-Holland−8.136+136.9007,3% / 9,5%2,73×Zeeland−3.358+11.1293,2% / 7,0%1,0×Noord-Brabant−3.637+87.7187,0% / 11,2%1,49×Limburg−16.509+36.5811,6% / 6,5%1,05×**Nederland****−34.355****+573.891**Bevolking naar geboorteland op 1 januari (CBS 85458NED), inwoners en huishoudens (CBS 70072ned), opleveringen (CBS 86098NED via ons register). Bouwtempo: woningen per jaar nodig in 2026-2030 om de provinciale afspraak van oktober 2022 te halen, gedeeld door de nieuwbouw in 2025. Afspraken volgens het [IPO-overzicht van 13 oktober 2022](https://omgevingsweb.nl/nieuws/provinciale-woningbouwafspraken-voor-900-000-nieuwe-woningen/); \*Drenthe met de verhoogde afspraak van 16.200 woningen; met de afspraak uit 2022 (13.631) is het 1,32×.In aantallen daalt die groep het meest in Noord-Holland (21.107 minder) en Limburg (16.509 minder). Limburg heeft veel minder inwoners, dus daar is de daling relatief het grootst. Ook Zuid-Holland (8.136 minder) en Zeeland (3.358 minder) dalen. Alleen Gelderland, Utrecht, Overijssel en Flevoland laten groei zien. Lees de provincies wel goed: wie in Nederland is geboren en van Amsterdam naar Almere verhuist, telt in Flevoland mee en in Noord-Holland niet meer. Een deel van de verschillen is dus gewoon verhuizen binnen Nederland. Op gemeenteniveau groeide de in Nederland geboren groep in 158 van de 341 gemeenten. Hoe dat in jouw gemeente zit, met huishoudens en nieuwbouw ernaast, zoek je op in [bevolking en nieuwbouw per gemeente](https://nieuwbouw-projecten.nl/bevolking-en-nieuwbouw/). Ook het bouwtempo zet het Noorden in perspectief. Zuid-Holland moet ruim 2,7 keer zo snel bouwen als in 2025 om de afspraak te halen, Flevoland 2,5 keer en Utrecht 2 keer. Groningen (1,3 keer) en Drenthe (1,7 keer) zitten dichter bij hun afspraak dan het grootste deel van de Randstad. Zeeland, Limburg en Overijssel liggen ongeveer op koers. En tussen 1 januari 2022 en 1 januari 2025 kwamen er in elke provincie meer huishoudens bij dan er nieuwbouwwoningen werden opgeleverd, behalve in Zeeland. ## Bijna een derde van de Groningse bouw vervangt gesloopte huizen Hier mist Omtzigts redenering het eerste stuk. In de provinciale tabel bij de Groningse woondeals staan 28.509 nieuwe woningen tot en met 2030. Bij 8.545 daarvan hoort sloop. Dat is 30 procent. Een groot deel zit in Eemsdelta, door de aardbevingen. Daar worden in de woondealperiode bijna 3.000 woningen gesloopt en opnieuw gebouwd, en op termijn zo’n 4.000 adressen: ongeveer 18 procent van alle woningen in die gemeente. Wie in zo’n nieuw huis trekt, woonde vaak al in het oude. Het tweede stuk zijn kleinere huishoudens. Tussen 2015 en 2025 groeide het aantal huishoudens twee keer zo hard als het aantal inwoners: **Groningen** inwoners+3,2% huishoudens+6,5% **Drenthe** inwoners+3,7% huishoudens+7,4% 1 januari 2015 tot 1 januari 2025. Bron: CBS 70072ned. Gemiddelde huishoudensgrootte Groningen 1,98 naar 1,91, Drenthe 2,26 naar 2,16. Ouderen blijven langer alleen wonen, jongeren gaan op zichzelf. Met hetzelfde aantal mensen heb je dan meer woningen nodig. Dat geldt voor Nederlanders en migranten allebei. De provincie Drenthe schrijft in haar Woonagenda ook dat de groei komt van “toegenomen vestiging in Drenthe, zowel vanuit binnenlandse als buitenlandse migratie”. Daar horen ook terugkeerders bij die ooit in Drenthe woonden. ## De rekensom klopt, de keuze voor het Noorden niet Ons oordeel: voor de lange termijn stellen Omtzigt en Jansen een terechte vraag, met cijfers die kloppen. Voor de bouw tot 2030 gaat hun vraag niet op, en dat zeggen ze zelf ook: een flink deel vervangt sloop, en een ander deel vangt kleinere huishoudens op. Hoe het over 25 jaar uitpakt, weet niemand. Dat hangt af van geboorten, migratiebeleid en of de Randstad-stroom alsnog op gang komt. De eigen analyse van het Deltaplan, gemaakt in opdracht van drie ministeries, de vier provincies en de vier grote gemeenten, zocht de nieuwe bewoners in de Randstad. Op basis van verhuistrends schatte die analyse de vraag vanuit de Randstad tot 2040 op 25.000 tot 75.000 woningen, voor heel Noord-Nederland samen, inclusief Flevoland en Fryslân. Uit de rest van het land kon daar 10 tot 25 procent bij komen. Het plan zelf gaat uit van 220.000 extra woningen. De analyse noemde de aantallen “zeer ambitieus”. Deltaplan voor het Noorden (vier provincies)WoningenExtra woningen in het plan, bovenop de autonome groei220.000Verwachte vraag vanuit de Randstad tot 204025.000 tot 75.000Extra vraag uit de rest van Nederland10 tot 25 procent daarbovenopBron: [Gezamenlijke analyse Deltaplan voor Noordelijk Nederland, deel B](https://eerstekamer.nl/9370000/1/j4nvgs5kjg27kof_j9vvkfvj6b325az/vlrnlsqrp8yz) (3 maart 2022).Als een verhuisoverschot uit de Randstad uitblijft, zoals in de cijfers tot nu toe, dan blijft vooral migratie over om die huizen te vullen. Dan hoort de politiek dat ook hardop te zeggen. Alleen: Omtzigt zet het Noorden apart, en dat klopt niet met de cijfers. Dezelfde redenering gaat op voor Limburg, Zeeland, Noord-Holland en Zuid-Holland. Wie haar alleen tegen Groningen en Drenthe inzet, maakt van een landelijke vraag een regionaal verwijt. VNO-NCW MKB Noord gaf in augustus antwoord: bouwen voor jongeren die blijven, ouderen die kleiner willen wonen, studenten, werknemers en “mensen uit andere delen van Nederland”. De ouderen en de kleinere huishoudens zie je terug in de cijfers. Een verhuisoverschot uit de Randstad zie je er niet in. ## “Migranten” zijn niet hetzelfde als asielzoekers De Telegraaf-kop van maandag ging over asielzoekers, Omtzigts stuk over migranten in het algemeen. Dat verschil doet ertoe: in Groningen en Drenthe is bijna de helft van de groei in Europa geboren. Wie het debat over nieuwbouw in het Noorden alleen over asiel voert, mist de Oekraïners, de EU-werknemers en de studenten. Ook ons eigen sommetje heeft een zwak punt. De groei van het aantal huishoudens kunnen we niet uitsplitsen naar geboorteland. Een deel van die kleinere huishoudens bestaat ook uit migranten die gaan samenwonen, scheiden of uit huis gaan. En ook de verhuiscijfers zijn niet zuiver: statushouders die vanuit een azc elders in een Groningse of Drentse woning komen, tellen als binnenlandse verhuizers. De sloop en de kleinere huishoudens verklaren dus een deel van de bouw, niet de hele bouw. ## Kijk naar de pijplijn van je eigen gemeente Twijfel je over een nieuwbouwwoning in het Noorden, of volg je de plannen in je eigen dorp? Dan kun je in drie stappen zelf zien wat er echt komt: 1. Open je gemeente in ons register via [nieuwbouw projecten](https://nieuwbouw-projecten.nl/) en kijk hoeveel woningen er in aanbouw zijn. 2. Kijk daarna hoeveel woningen vergund zijn maar niet gestart. Is dat getal groot, dan zegt een woondeal nog weinig over wat er echt komt. Waarom dat vaak gebeurt, lees je in [meer dan de helft van de vergunde woningen ligt stil](https://nieuwbouw-projecten.nl/vergund-maar-niet-gestart-pijplijn-2026/). 3. Vraag bij een project naar de verdeling. In de Groningse afspraken moet minstens 70 procent betaalbaar zijn en minstens 44 procent sociale huur. Of een project dat haalt, bepaalt voor een groot deel wie er straks woont. Hoe we de cijfers tellen, staat in de [verantwoording](https://nieuwbouw-projecten.nl/verantwoording/). ## Krimpt Groningen in 2027 verder? De volgende CBS-stand per 1 januari 2027 laat zien of de daling in Groningen een eenmalige dip was of een begin. Komt er in 2026 ook geen verhuisoverschot uit de Randstad, dan staat de vraag van Omtzigt en Jansen in de Nota Ruimte-discussie nog steeds open. Bronnen: [CBS 85458NED](https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85458NED), [CBS 70072ned](https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/70072ned), CBS 86098NED en 82211NED via het register, woondeals Groningen en Drenthe (Volkshuisvesting Nederland), provinciale woningbouwopgave Groningen, Drentse Woonagenda 2024-2028, Gezamenlijke analyse Deltaplan voor Noordelijk Nederland deel B (Decisio e.a., 3 maart 2022), posts van [Pieter Omtzigt](https://x.com/PieterOmtzigt/status/2109621841522577891) en [De Telegraaf](https://x.com/telegraaf/status/2109605625571221564) op X, [volledige tekst Omtzigt en Jansen](https://partijnieuwsociaalcontract.nl/nieuws/tienduizenden-huizen-in-groningen-en-drenthe-voor-wie), [reactie VNO-NCW MKB Noord](https://vnoncw-mkbnoord.nl/actueel/opinie-bouwen-aug26), CBS 81734NED, IPO-overzicht provinciale afspraken 2022.