Nieuwbouw inschrijven

Nieuwbouw inschrijven doe je zodra een project in verkoop gaat, vaak via een formulier van de makelaar of ontwikkelaar. Inschrijven bindt je nog niet tot kopen. Wat er daarna gebeurt, hangt af van de spelregels van het project en soms van regels van de gemeente.

Bron: Huisvestingswet 2014, art. 1, 7 en 14, tekst geldend in 2026. Voor artikel 1 staat per 1 januari 2027 een wijziging gepland.

Lees eerst de spelregels van het project

Elk project heeft eigen spelregels. Daarin staat hoe de verdeling gaat, wie mag meedoen en wat je moet aanleveren. Zoek in die regels deze vier dingen op voordat je het formulier invult.

• Hoe wordt verdeeld: loting, volgorde van inschrijving of een selectie op voorwaarden?
• Wie houdt toezicht op de loting? Vraag of een notaris erbij is en of de uitslag wordt vastgelegd.
• Geldt er voorrang, bijvoorbeeld voor inwoners van de gemeente, en hoe toon je dat aan?
• Staat er een zelfbewoningsplicht of anti-speculatiebeding in, en voor hoeveel jaar?

Je kans: voorkeuren, loting en reservelijst

Meestal geef je een volgorde van bouwnummers op. Zet daar niet alleen je droomwoning in, maar ook woningen die je echt zou kopen. Bij veel belangstelling voor één bouwnummer is de kans op dat nummer klein, en een tweede of derde keus kan sneller rond zijn.

Word je ingeloot, dan krijg je een toewijzing of optie. Dat is nog geen koop: je zit pas vast na het tekenen van de koop-/aannemingsovereenkomst en de bedenktijd. Wie niet wordt ingeloot, komt vaak op een reservelijst en kan alsnog aan de beurt komen als iemand afhaakt. Wat er na de toewijzing gebeurt, staat stap voor stap op nieuwbouwwoning kopen.

Voorrang voor wie al in de gemeente woont

Een gemeente mag in haar huisvestingsverordening bepalen dat je voor een nieuwe betaalbare koopwoning een huisvestingsvergunning nodig hebt (art. 7). Dat kan alleen bij een koopprijs tot € 420.000. Zij mag dan voor ten hoogste de helft van die woningen voorrang geven aan mensen die economisch of maatschappelijk aan de gemeente of regio gebonden zijn (art. 14). Een hoger aandeel mag alleen een gemeente die door landelijke of provinciale regels weinig of geen woningen kan bijbouwen. Maatschappelijk gebonden ben je onder meer als je er minstens zes jaar onafgebroken woont, of in de tien jaar ervoor zes jaar onafgebroken hebt gewoond.

Voor duurdere koopwoningen kan de gemeente geen huisvestingsvergunning eisen; de verdeling staat dan in de spelregels van het project.

Zelfbewoningsplicht: je moet er zelf gaan wonen

Een gemeente kan bij betaalbare nieuwbouw een zelfbewoningsplicht en een anti-speculatiebeding opleggen, via de verkoop van haar grond of via afspraken met de ontwikkelaar. Je moet er dan een aantal jaren zelf wonen en mag in beginsel niet verhuren of doorverkopen, tenzij de gemeente schriftelijk toestemming of ontheffing geeft. De voorwaarden verschillen per gemeente. Een voorbeeld is de beleidsregel van Gemert-Bakel, vastgesteld op 27 januari 2026.

Onderdeel	Gemert-Bakel, 2026
Voor welke woningen	Betaalbare koopwoningen, met de prijsgrens uit de regionale begrippenlijst
Termijn	Standaard 3 jaar vanaf eerste ingebruikname, per project maximaal 5 jaar
Wat mag niet	In beginsel doorverkopen, verhuren of de woning bezwaren met een genotsrecht
Ontheffing mogelijk	Op schriftelijk verzoek, onder meer bij scheiding, overlijden, een duurzaam andere baan van minstens twaalf maanden waarvoor je redelijkerwijs moet verhuizen (enkele reis minstens 75 kilometer) of verhuizing om gezondheidsredenen. Ontheffing is geen automatisch recht
Telt als eigen bewoning	Ook wonen door kinderen, kleinkinderen, ouders of grootouders van de eigenaar
Boete bij overtreding	€ 200.000, direct opeisbaar

Wat de verkoper mag vragen

Bij het inschrijven vragen verkopers meestal je naam, contactgegevens en voorkeuren, en soms een eerste financieringscheck. Vraag bij elk extra document waarom het nodig is en hoe lang het wordt bewaard. Volgens de Rijksoverheid ben je niet verplicht een gewoon bedrijf een kopie van je identiteitsbewijs te geven. Alleen een paar organisaties mogen erom vragen, zoals banken, notarissen en de overheid, en die moeten je vertellen welke wettelijke plicht ze hebben. Geef je zo’n gewoon bedrijf toch vrijwillig een kopie, dan moet het je pasfoto en burgerservicenummer afschermen. Met de KopieID-app van de overheid maak je zo’n afgeschermde kopie zelf.

Check of het project al vergund of gestart is

Een project kan in verkoop gaan voordat de bouwvergunning er is. In ons register zie je per gemeente welke bouwlocaties volgens de BAG vergund zijn en waar de bouw al loopt. Zoek je gemeente op in nieuwbouw per gemeente of bekijk de grootste bouwlocaties. Het landelijke overzicht staat op nieuwbouw projecten.