Parkstad Limburg krimpt weer
Een groep Drentse Statenleden gaat op excursie naar Parkstad Limburg om te leren hoe je met krimp omgaat. Eén van hen, Lourens Looijenga, vat de les in juni 2021 op X samen: “Daar werd het Drentse gezelschap uitgelegd waarom bouwen nooit een antwoord is op krimp.”
Nu bouwt Parkstad Limburg weer. Het woningbehoefteonderzoek van de regio uit januari 2025 rekent op een tekort van 7.000 tot 11.000 woningen in tien jaar. Er staat wel een voorwaarde bij: de mensen die sinds 2017 van buiten de regio kwamen, moeten blijven komen. De nieuwste maandcijfers van het CBS laten zien dat het migratieoverschot, binnen- en buitenland samen, in een jaar tijd ongeveer halveerde: van +2.159 naar +1.032.
Parkstad van +599 naar −642 inwoners in een jaar
Het CBS telt elke maand per gemeente hoeveel mensen er geboren worden, overlijden, verhuizen en uit het buitenland komen of vertrekken (tabel 37230ned). Tel je twaalf maanden op voor de zeven Parkstad-gemeenten, dan zie je dit:
| Gemeente | Sep 2024 t/m aug 2025 | Sep 2025 t/m aug 2026 |
|---|---|---|
| Heerlen | +258 | +166 |
| Kerkrade | +227 | −174 |
| Landgraaf | −69 | −326 |
| Brunssum | −148 | −2 |
| Beekdaelen | +108 | −226 |
| Simpelveld | +178 | +25 |
| Voerendaal | +45 | −105 |
| Parkstad samen | +599 | −642 |
Het verschil zit niet in sterfte. Er stierven in Parkstad 1.660 meer mensen dan er geboren werden, tegen 1.539 een jaar eerder. Dat tekort was er al. Wat wegviel is de aanvulling van buiten: er kwamen per saldo minder mensen bij dan vertrokken. Het saldo van verhuizingen binnen Nederland zakte van +1.572 naar +978. Het saldo met het buitenland ging van +587 naar +54. De optelsom komt niet precies uit op de groei, omdat het CBS ook kleine administratieve correcties meetelt.
Per gemeente zie je de cijfers, met huishoudens en nieuwbouw ernaast, op de registerpagina’s van Heerlen, Kerkrade en Landgraaf.
Limburg zakt voor het eerst sinds begin 2021 onder nul
Voor de hele provincie komt de optelsom op −361 inwoners in de twaalf maanden tot en met augustus 2026. Een jaar eerder waren dat er nog +2.650. De laatste keer dat Limburg over twaalf maanden kromp, was in de periode tot en met maart 2021. In 16 van de 31 Limburgse gemeenten daalde het aantal inwoners.
Het tekort aan geboorten is in Limburg groot: 8.537 baby’s tegenover 13.930 overledenen, een verschil van 5.393. Zonder mensen van buiten krimpt de provincie dus elk jaar met een middelgroot dorp. Tussen 2022 en 2026 daalde het aantal Limburgers dat in Nederland is geboren met 16.509, terwijl het aantal inwoners dat in het buitenland is geboren met 36.581 steeg (CBS 85458NED). Die groei hield Limburg vier jaar in de plus.
Zonder Maastricht groeit Limburg nog net
Eerlijk is eerlijk: de provinciale krimp hangt voor een groot deel aan Maastricht. Die gemeente ging van +443 naar −763. Haal Maastricht eruit en Limburg groeit nog met 402 inwoners.
En Maastricht hangt aan één maand. In augustus, als het studiejaar begint, springt de immigratie in Maastricht elk jaar omhoog. In augustus 2025 kwamen er 2.755 mensen uit het buitenland bij, in augustus 2026 1.664. De Universiteit Maastricht meldde voor studiejaar 2025-2026 een stabiel aantal van ongeveer 23.000 studenten en een iets hogere instroom. Cijfers over het studiejaar dat in augustus 2026 begon, zijn er nog niet. Het kan dus zijn dat er minder buitenlandse studenten kwamen, maar ook dat ze zich dit jaar later inschrijven. Dan komt het verschil in de cijfers over september terug, en kantelt Limburg weer naar plus.
Voor Parkstad speelt dat niet. Daar zit geen universiteit, en daar daalde het migratieoverschot in zes van de zeven gemeenten.
Het woningplan rekent op mensen van buiten
Daarom raakt dit de nieuwbouw. In het woningbehoefteonderzoek van Stec Groep voor Parkstad (6 januari 2025) staat het zonder omwegen:
“Het is dan ook randvoorwaardelijk om mensen van buiten de regio aan te trekken voor werk, om daarmee de levenstandaard te behouden en te verbeteren.”
Woningbehoefteonderzoek regio Parkstad Limburg, Stec Groep, januari 2025
| Scenario in het onderzoek | Huishoudens tot 2044 |
|---|---|
| Basisscenario (Limburgse prognose Progneff2023, migratie 2008-2021) | −12.470 |
| Migratiescenario (migratie zoals 2019-2023) | −3.290 |
Voor het eerst in jaren liet het onderzoek een kleine netto groei zien: +445 huishoudens tot 2034. Het onderzoek schrijft er zelf bij: “Instandhouding van deze migratietrend is echter geen gegeven en vereist actie.” De cijfers van dit jaar zijn de eerste toets, en die valt tegen.
Het is niet de eerste draai. In 2014 kondigde de provincie aan dat er in drie jaar bijna 5.000 woningen in Zuid-Limburg gesloopt zouden worden. In de Regiodeal Parkstad van 2018 stond nog dat 1.500 particuliere woningen opgekocht en gesloopt zouden worden. Daarna kwam de instroom, en draaide het plan om naar bouwen.
Bouwen voor instroom kan, maar dan moet je hem meten
Ons oordeel: Pieter Omtzigt vroeg Groningen en Drenthe om hardop te zeggen voor wie ze bouwen (zie voor wie is de nieuwbouw in Groningen). Parkstad doet dat al: het woningplan steunt mede op mensen van buiten, naast de veranderende huishoudens in de regio zelf. Dat is eerlijk. Maar wie zijn woningplan op instroom bouwt, moet die instroom elke maand volgen. Het tekort van 7.000 tot 11.000 woningen is berekend met de migratie van 2019-2023. Dit jaar was het migratieoverschot in Parkstad half zo groot.
Ook ons eigen sommetje heeft grenzen. Het zijn voorlopige maandcijfers, en een rollend jaar is één meting. Het aantal huishoudens blijft bovendien groeien als er weinig mensen bijkomen: in Limburg groeiden de huishoudens tussen 2015 en 2025 met 6,5 procent, de bevolking met 1,6 procent. Ouderen blijven langer alleen wonen, en steeds meer mensen wonen niet samen met een partner. Die vraag naar woningen verdwijnt niet als de instroom terugvalt.
De bouw zelf loopt nog door. In de twaalf maanden tot en met augustus 2026 werden in Limburg 3.211 nieuwe woningen opgeleverd, tegen 2.716 een jaar eerder. Maar het aantal vergunningen daalde in de twaalf maanden tot en met mei 2026 met 12 procent, naar 3.415. Landelijk steeg dat met 8 procent.
Zo zie je wat er in jouw gemeente gebeurt
- Zoek je gemeente op in bevolking en nieuwbouw per gemeente. Je ziet daar hoeveel inwoners erbij kwamen sinds 2022, waar ze geboren zijn en hoeveel nieuwbouw daar tegenover staat.
- Kijk op de gemeentepagina in ons register via nieuwbouw projecten hoeveel woningen vergund zijn en hoeveel er echt in aanbouw zijn.
- Woon je in Maastricht: wacht de cijfers over september af voor je conclusies trekt over de krimp.
September beslist of Limburg echt kantelt
Het CBS publiceert de cijfers over september rond eind oktober. Komen de Maastrichtse studenten dan alsnog in de boeken, dan staat Limburg weer in de plus. Voor Parkstad verandert één maand weinig. Blijft het migratieoverschot daar op het niveau van dit jaar, dan moet de migratieaanname achter het woningbehoefteonderzoek opnieuw getoetst worden, voordat de regio verder bouwt op de oude trend.
Bronnen: CBS 37230ned (bevolkingsontwikkeling per maand), CBS 85458NED (herkomst), CBS 70072ned (huishoudens), CBS 86098NED (vergunningen en opleveringen, via ons register), Woningbehoefteonderzoek Parkstad Limburg (Stec Groep, 2025), Universiteit Maastricht, Binnenlands Bestuur (2014), posts van Lourens Looijenga en Ron Buiting op X.